Zarys historii Parafii Prawosławnej Zwiastowania NMP i św. Jana Teologa w Supraślu

Słowa kluczowe: Supraśl, monaster, Mularczyk, Makal, Miron Chodakowski

Abstrakt

Parafia Prawosławna w Supraślu istnieje przy Supraskim Monasterze i jest z nim nierozłącznie związana. Choć historia Monasteru sięga lat 90-tych XV wieku, parafię utworzono w 1800 r. W 1839 roku wspólnota monasterska powróciła do Prawosławia, po dwustu latach przebywania pod „okupacją” unii. Wybuch I Wojny Światowej spowodował ewakuację mnichów w głąb Rosji. W 1918 r. polski rząd przejął mienie cerkiewne. Parafianom pozwolono na użytkowanie jedynie małej cmentarnej świątyni – opiekę nad wiernymi sprawowała wasilkowska parafia, z której w 1931 r. wydzielono filialną supraską parafię. Podczas II Wojny Światowej hitlerowskie wojska wysadziły w powietrze główną monasterską cerkiew. Okres powojenny to czas walk o odzyskanie cerkwi i budynków, a także ciągłe rozwijanie życia parafialnego. Na początku lat 80-tych nowy ordynariusz diecezji białostocko-gdańskiej biskup Sawa zaczął czynić starania o odrodzenie Monasteru. W 1984 r. do Supraśla trafił o. Miron, który został proboszczem parafii i przełożonym Monasteru. Zaczęło się rozwijać życie monastyczne, a wraz z nim pogłębiło się duchowe życie parafian. W 1993 r. państwo ostatecznie przekazało Monaster Kościołowi Prawosławnemu. Obecnie supraska parafia prowadzi swoją aktywną działalność także poza murami Monasteru, czego ważnym dowodem było poświęcenie cerkwi ku czci św. Łukasza Chirurga we wsi Łaźnie w 2019 r.

Bibliografia

Bołtryk M., (2001). A na Paschę zadzwoniły, w: Przegląd Prawosławny, nr 5 (191) 2001, Białystok.

Borowik S. (2000), Supraskie cmentarze, w: Przegląd Prawosławny, nr 4 (178), kwiecień 2000, Białystok, 2000.

Dalmatov N. (1892), Supraslʹskij Blagoveŝenskij Monastyrʹ. Istoriko-statističeskoe opisanie, Sankt-Petersburg [Далматов Н. (1892), Супрасльский Благовещенский Монастырь. Исто рико-статистическое описание, Sankt-Peters burg].

Kuprianowicz G. (2009), Prawosławie w Polsce od 1918 roku do współczesności, w: Prawosławie. Światło ze wschodu, red. K. Leśniewski, Lublin.

Makal W. (2003), Przed odrodzeniem Supraskiego Monasteru. Historia Parafii Prawosławnej w Supraślu w latach 19311984, Supraśl.

Mironowicz A. (2006), Kościół prawosławny w Polsce, Białystok.

Mironowicz A. (2013), O początkach monasteru supraskiego i jego fundatorach, Supraśl.

Radziukiewicz A. (2002), Kości niezgody, w: Przegląd Prawosławny, nr 8 (206) 2002, Białystok.

Radziukiewicz A. (1999), Triumfalny powrót Supraskiego Irmołogionu, w: Przegląd Prawosławny, nr 5 (166), maj 1999, Białystok.

Radziukiewicz A. (2015), Monaster w Supraślu, Supraśl.

Radziukiewicz A. (2017), Wyświęcono cerkiew św. Jana Teologa, w: Przegląd Prawosławny, nr 3 (381) 2017, Białystok.

Hrycuniak Sawa, metropolita (2005), Supraski Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogarodzicy i jego historyczna rola w rozwoju społeczności lokalnej i dziejach Prawosławia: tytułem wprowadzenia, w: Z dziejów Monasteru Supraskiego: materiały międzynarodowej konferencji naukowej “Supraski monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogarodzicy i jego historyczna rola w rozwoju społeczności lokalnej i dziejach państwa”, Supraśl.

Shved V. (2015), Działalność supraskiego Bractwa Zwiastowania NMP (1893-1896), w: Dzieje opactwa supraskiego, Rzym-Lublin-Mińsk.

Surynowicz H. (2001), Życie monastyczne na Grodzieńszczyźnie w XIX w., w: Życie monastyczne w Rzeczypospolitej, Białystok.

Kościół Prawosławny w Polsce dawniej i dziś. Aneks statystyczny z parafialnych ksiąg metrykalnych białostocczyzny XVIII, XIX i XX wieku, 1993, Główny Urząd Statystyczny, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa.

Materiały Archiwum Monasteru.

Nowa Europa, 20.07.1992.

Święty Łukasz Chirurg Arcybiskup Krymski. Życie i cuda, Akatyst, 2018, Supraśl.

Opublikowane
2019-11-27
Jak cytować
Karczewski, P. (2019). Zarys historii Parafii Prawosławnej Zwiastowania NMP i św. Jana Teologa w Supraślu. Elpis, (21), 99-108. https://doi.org/10.15290/elpis.2019.21.13
Dział
Artykuły