Autokefalia w świetle przygotowań do Wielkiego Soboru

Autor

  • Andrzej Borkowski Uniwersytet w Białymstoku Katedra Teologii Prawosławnej

DOI:

https://doi.org/10.15290/elpis.2016.18.23

Słowa kluczowe:

Kościół prawosławny, autokefalia, sobór pan-prawosławny

Abstrakt

Wśród przedłożonej tematyki, która nie została ostatecznie wypracowana i przedłożona na Soborze panprawosławnym znajduje się sposób ogłaszania autokefalii. Zwołanie Wielkiego Soboru oznaczało wznowienie działalności instytucji soborowości na szczeblu ogólnoprawosławnym, na wzór Soborów powszechnych. Niestety, podczas V Komisji przygotowawczej, na której poruszono temat autokefalii nie osiągnięto ostatecznej zgody. Temat sposobu ogłaszania autokefalii kościelnej, pomimo dogłębnej dyskusji w ramach Międzyprawosławnej Komisji Przygotowawczej i Ogólnoprawosławnej Konferencji Przedsoborowej, nie uzyskał wymaganej jednogłośnej zgody – konsensusu. Uchwały powyższych spotkań oraz wywołana w ich wyniku żywa dyskusja, dodały kwestii autokefalii nowy wymiar oraz wniosły nowe elementy i teorie. Sposób udzielania ustroju autokefalii w Kościele prawosławnym stanowi dziś niezwykle ważną kwestię, oczekującą na rozwiązanie przez ustalenie wspólnie przyjętych kanonów, będących gwarantem zachowania jedności Prawosławia. Trudności w dyskusji polegają na braku konkretnych i jasnych uchwał kanonicznych odnośnie znaczenia pojęcia autokefalii, warunków jej udzielania, kto jest odpowiedzialnym organem udzielania lub jej pozbawiania, ale także odnośnie wewnętrznych relacji Kościoła-córki i Kościoła-matki oraz tych z pozostałymi Kościołami autokefalicznymi.

Bibliografia

Γαλήτης Γ., Θέματα της Μεγάλης Συνόδου, Αθήναι 1977.

Kałużny T., Nowy Sobór Ogólnoprawosławny. Natura, historia przygotowań, tematyka, Kraków 2008.

Καραπαναγόπουλος A. K., Η Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας. Προπαρασκευή της Μεγάλης Συνόδου, 1959-1976 (Ιστορικό χρονικό από πηγές αψευδείς), t. B΄, Αθήναι 1990; Α΄& Β΄ Προσυνοδικές Διασκέψεις, 1976-1982 (Ιστορικό χρονικό από πηγές αψευδείς), t. Γ΄, Αθήναι 1990; Γ΄ Προσυνοδική Πανορθόδοξη Διάσκεψις, Ιστορικό χρονικό από πηγές αψευδείς, 1982-1988, t. Δ΄, Αθήναι 1991.

„Συνοδικά” IX (2014) (Γ΄ Προσυνοδική Πανορθόδοξος Διάσκεψις 28 Οκτωβρίου-9 Νοεμβρίου 1985. Πρακτικά-Κείμενα), pg. 7, 189-191, 198-199, 286-289, 326-327, 330.

Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, Σαμπεζύ, 7-13 Νοεμβρίου 1993, Σαμπεσύ Γενεύης 1993, pg. 283, 288-290, 317-319, 375-377.

Ανακοινωθέν της Διορθοδόξου Προπαρασκευαστικής Επιτροπής (17.12.2009), „Εκκλησία” 87/1 (2010), pg. 62.

Anchimiuk J., Przygotowania do Soboru Wszechprawosławnego, „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” 1 (1983), nr 1, pg. 69-71.

Jerzy Bp (Pańkowski), Aktualny stan przygotowań do Soboru Panprawosławnego, „Elpis” 12 (2010), pg. 163-175.

Jerzy Bp (Pańkowski), Czym jest sobór (Sobór Wszechprawosławny) dla Kościoła? Perpektywa prawosławna, „Polski Żołnierz Prawosławny” rok XXIII, nr 2/88 (2016), pg. 3-7.

Klinger J., Konferencja przedstawicieli Kościołów prawosławnych w Chambésy koło Genewy, „Cerkiewny Wiestnik” 15 (1968),

nr 8, s. 12-14.

Leśniewski K., Jedność chrześcijan w oficjalnych wypowiedziach Kościoła prawosławnego, „Sympozjum” 4 (2000), nr. 1, pg. 21-37.

Ławreszuk M., Prawosławie wobec tendencji nacjonalistycznych i etnofiletystycznych: studium teologiczno-kanoniczne, Warszawa 2009.

Manoussakis J. P., Primacy and Ecclesiology: The state of the Question, as found in Orthodox Construtions of the West, red. A. Papanikolaou, G. Demacopoulos, New York 2013, pg. 229-239.

Meimaris Τ. Α., The Holy and Great Council of the Orthodox Church & the Ecumenical Movment, Θεσσαλονίκη 2013.

Tofiluk J., O przygotowaniach do Soboru Wszechprawosławnego, „Elpis” 1 (1999), nr 1, pg. 69-84.

Zizioulas J., Conciliarity and Primacy, „Θεολογία” 86/2 (2015), pg. 19-33.

Ακανθόπουλος Π., Οι θεσμοί της «αυτονομίας» και του «αυτοκεφάλου » των Ορθοδόξων Εκκλησιών σύμφωνα με το θετικό δίκαιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου κατά τη διάρκεια το 19ου και 20ου αιώνα, Θεσσαλονίκη 1988.

Αλιβιζάτος Α., Τα θέματα της Πανορθοδόξου Προσυνόδου, „Ορθόδοξος Σκέψης” Α΄ (1958), pg. 148-150, 163-165, 180-182.

Βαβουσκος Α. – Λιάντας Γ., Οι θεσμοί του αυτοκεφάλου και του αυτονόμου καθεστώτος στην Ορθόδοξη Εκκλησία (Μελέτες-Πηγές), Θεσσαλονίκη 2014.

Erickson J. H., Αυτοκεφαλία και Αυτονομία, as found in Καιρός συνεσταλμένος το λοιπόν... Η μελλούσα Πανορθόδοξη Σύνοδος. Ζητήματα-διλήμματα-προοπτικές, red. P. De Mey – М. Σταύρου, Αθήνα 2015, pg. 149-182.

Καρμίρης Ιω., Η Πανορθόδοξος Διάσκεψις Ρόδου (24 Σεπτεμβρίου – 1 Οκτωβρίου 1961), Αθήναι 1961.

Καταρέλος Κύριλλος, Το Αυτοκέφαλο και το Αυτόνομο στην πορεία προς την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο, „Θεολογία” 87/1 (2016) 107-122.

Κονιδάρης Γ., Τα θέματα της Πανορθοδόξου, „Ορθόδοξος Σκέψης” Α΄ (1958), pg. 203-204.

Λιάλιου Δ. Α., Η οικουμενικότητα μιας συνόδου της Εκκλησίας, „Θεολογία” 86/4 (2015), pg. 31-36.

Μαρτζέλος Γ., Η Αναγκαιότητα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδοξήας για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων, „Θεολογία” 86/4 (2015) 7-16.

Ματσούκα Ν., Οικουμενική κίνηση, ιστορία-θεολογία: Επαφές και δραστηριότητες κατά τον 20ο αιώνα, Θεσσαλονίκη 1986.

Νικολακάκης Δ., Το Αυτοκέφαλον και το Αυτόνομον στην πορεία προς την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας,

„Θεολογία” τόμος 86/4 (2015), pg. 199-212.

Παπαθωμάς Γ. Δ., Αυτοκεφαλισμός και «Διασπορά». Μία σχέση αιτίου και αιτιατού, „Θεολογία” 87/1 (2016), pg. 123 -162.

Ruffieux N., Προετοιμασία και αποδοχή της Συνόδου, as found in Καιρός συνεσταλμένος το λοιπόν... Η μελλούσα Πανορθόδοξη

Σύνοδος. Ζητήματα-διλήμματα-προοπτικές, red. P. De Mey – М. Σταύρου, Αθήνα 2015, pg. 17-52.

Σαββάτου Χρυσόστομος, Προς την μέλλουσαν Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον, „Θεολογία” 87/1 (2016), pg. 7-24.

Τρεμπέλας Π. Ν., Αρχαί, κρατήσασαι εν τη ανακηρύξει του αυτοκεφάλου, „Θεολογία” 28 (1957), 5-22.

Τρωιάνος Σ. Ν., Παρατηρήσεις επί των τυπικών και ουσιαστικών προϋποθέσεων της ανακηρύξεως του αυτοκεφάλου και αυτονόμου εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία, as found in Τιμητικόν Αφιέρωμα εις τον Μητροπολίτην Κίτρους Βαρνάβαν επί τη 25ετηρίδι της Αρχιερατείας του, Αθήναι 1980, pg. 337-348.

Τσιρέλης Ν. Σ., Το αυτοκέφαλο και ο τρόπος ανακήρυξής του, Θεσσαλονίκη 2013.

Φειδάς Βλ., Το «αυτοκέφαλον» και το «αυτόνομον» εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία, εν Ιεροσολύμοις 1979.

Φειδάς Βλ., Αι Εγκύκλιοι του 1902 και του 1904 ως πρόδρομοι της Εγκυκλίου του 1920 εν τη ευρυτέρα οικουμενική προοπτική

της Μητρός Εκκλησίας, as found in Ορθοδοξία, t. Β΄, Αθήνα 2003, pg. 129-139.

##submission.downloads##

Opublikowane

2016-12-03

Jak cytować

Borkowski, A. (2016). Autokefalia w świetle przygotowań do Wielkiego Soboru. Elpis, (18), 165–170. https://doi.org/10.15290/elpis.2016.18.23

Numer

Dział

Artykuły